ODD & CD

Inleiding

Kinderen met deze stoornis vertonen vaak vanaf de kleutertijd al een grote mate van opstandigheid en een moeilijk en prikkelbaar temperament. Gedrag is oppositioneel wanneer het kind of de jeugdige zich verzet tegen de leiding die door volwassenen wordt gegeven.  Zij weigeren bijvoorbeeld te doen wat hun gevraagd wordt of reageren heel driftig op correcties of verboden. Gedrag is antisociaal wanneer de fundamentele rechten van anderen geweld wordt aangedaan, zoals bij vechten en stelen. Of de normen en waarden die bij de leeftijd horen worden overschreden zoals bij liegen en spijbelen.

 Er wordt onderscheid gemaakt tussen openlijk antisociaal gedrag en heimelijk antisociaal gedrag. Tot de eerste groep horen gedragingen waarbij andere personen er direct last van ondervinden zoals; schreeuwen, eisen, driftig zijn, pesten, bedreigingen en vechten. Heimelijke sociale gedragingen zijn liegen, vernielen, stelen en brandstichten en daar komen ouders of leraren vaak pas later achter.

 

 

Vooral als de gedragsproblemen zich al op jonge leeftijd manifesteren, is er in de volwassenheid een verhoogde kans op delinquentie, stemmingsstoornissen, middelenmisbruik en sociaal disfunctioneren op het werk of in het gezin. 

Oorzaken

Een gedragsstoornis kent verschillende oorzaken, waarvan we een aantal zullen noemen. Ten eerste zijn er de genetische factoren; erfelijkheid hangt voor een deel samen in de ontwikkeling van een gedragsstoornis alhoewel onderzoeksresultaten verschillen in de omvang van het aandeel. Het temperament van het kind is een biologisch bepaald kenmerk dat al op vroege leeftijd een indicator kan zijn voor problemen in de ontwikkeling. Kenmerken van het temperament zijn bijvoorbeeld; emotionele labiliteit, negativisme, zwakke impulsbeheersing en een korte aandachtsboog. In de neurochemie werden herhaaldelijk verminderingen in de serotonerge functie bij kinderen met een gedragsstoornis gevonden. Serotonine speelt een rol bij inhibitie van gedrag en zou samenhangen met de impulsieve, reactieve vorm van agressief gedrag. 

Bij een gedragsstoornis gaat men uit van een wisselwerking tussen de in aanleg gegeven factoren en de omgeving. Een kind met gedragsproblemen zal een ongunstige invloed hebben op zijn of haar omgeving en vergt een grote opvoedkundige opgave voor ouders en leraren. 

Kenmerken van een oppositionele opstandige gedragsstoornis (ODD)

A.     Een patroon met negativistisch, vijandig, en openlijk ongehoorzaam gedrag met een duur van tenminste zes maanden waarvan vier (of meer) van de volgende aanwezig zijn:

(1)    Is vaak driftig

(2)    Maakt vaak ruzie met volwassenen

(3)    Is vaak opstandig of weigert zich te voegen naar verzoeken of regels van volwassenen

(4)    Ergert vaak met opzet anderen

(5)    Geeft anderen vaak de schuld van eigen fouten of wangedrag

(6)    Is vaak prikkelbaar en ergert zich makkelijk aan anderen

(7)    Is vaak boos en gepikeerd

(8)    Is vaak hatelijk en wraakzuchtig

B.      De gedragsstoornis veroorzaakt in significante mate beperkingen in het sociale, school- of beroepsmatige functioneren

C.      De gedragingen komen niet uitsluitend voor tijdens het beloop van een psychotische of stemmingsstoornis

D.     Er wordt niet voldaan aan de criteria van een gedragsstoornis en indien betrokkene 18 jaar of ouder is wordt niet voldaan aan de criteria van de antisociale persoonlijkheidsstoornis

 

Kenmerken van een gedragsstoornis (CD)

A.     Een zich herhalend en aanhoudend gedragspatroon waarbij de grondrechten van anderen of belangrijke normen en waarden worden overtreden zoals blijkt uit de aanwezigheid gedurende de laatste twaalf maanden van drie (of meer) van de volgende criteria, met ten minste zes maanden een criterium aanwezig:

Agressie gericht op mensen en dieren

(1)    Pest, bedreigt, of intimideert vaak anderen

(2)    Begint vaak vechtpartijen

(3)    Heeft een ‘wapen’ gebruikt dat aan anderen ernstig lichamelijk letsel kan toebrengen

(4)    Heeft mensen mishandeld

(5)    Heeft dieren mishandeld

(6)    Heeft in een direct contact een slachtoffer bestolen (bijvoorbeeld tasjesdief, afpersing, gewapende overval)

(7)    Heeft iemand tot seksueel gedrag gedwongen

Vernieling van eigendom

(8)    Heeft opzettelijk brand gesticht met de bedoeling ernstige schade toe te brengen

(9)    Heeft opzettelijk eigendommen van anderen vernield                                        

Leugenachtigheid of diefstal

(10)           Heeft ingebroken in iemands huis, gebouw of auto

(11)            Liegt vaak om goederen of gunsten van anderen te krijgen

(12)            Heeft zonder direct contact met het slachtoffer waardevolle voorwerpen gestolen

Ernstige schending van regels

(13)            Blijft vaak, ondanks het verbod van ouders, ’s nachts van huis weg beginnend voor het dertiende jaar

(14)            Is ten minste twee keer van huis weggelopen  en ’s nachts weggebleven

(15)           Spijbelt vaak, beginnend voor het dertiende jaar

 

 

 

%d bloggers liken dit: